दसैँमा आन्तरिक पर्यटकको घुइँचो, अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटक आगमनमा भने सुस्तता
दसैँको समयमा नेपालका प्रमुख गन्तव्यहरूमा आन्तरिक पर्यटकको घुइँचो लागे पनि पूर्वाधारका समस्या र कमजोर प्रवर्द्धनका कारण पर्यटन क्षेत्रले विदेशी पर्यटकलाई आकर्षित गर्न चुनौती भोगिरहेको छ।
नेपालको पर्यटन क्षेत्रले हालैको दसैँ पर्वको अवधिमा आन्तरिक पर्यटकको उल्लेख्य चहलपहल देख्यो, यद्यपि अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटकको संख्या भने उद्योगको अपेक्षाअनुसार बढ्न सकेन। पोखरा, चितवन र मुस्ताङजस्ता लोकप्रिय गन्तव्यहरूमा आन्तरिक पर्यटकहरूको उच्च चाप देखिए पनि समग्र पर्यटन बजारले विदेशी पाहुनाहरूलाई आकर्षित गर्न संघर्ष गरिरहेको छ।
क्षेत्रीय प्रवृत्ति र अन्नपूर्ण क्षेत्रमा पर्यटकको आकर्षण
अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटक आगमनमा समग्र कमी आए पनि अन्नपूर्ण क्षेत्रमा भने विदेशी पदयात्रीहरूको संख्यामा उल्लेख्य वृद्धि देखिएको छ। अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र आयोजना (ACAP) का अनुसार, असोज महिनामा ३२ हजार ९ सय ६३ विदेशी पर्यटकले यस क्षेत्रको भ्रमण गरेका छन्। द राइजिङ नेपाल र माइ रिपब्लिकाका अनुसार, यो संख्या गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा २ हजार ४ सय १६ ले बढी हो।
अनलाइनखबरले उल्लेख गरेअनुसार, असोज २५ गते (अक्टोबर ११) देखि कात्तिक ८ गते (अक्टोबर २५) सम्मको अवधिमा अन्नपूर्ण सर्किटमा ५ हजार ३ सय ८४ विदेशी पर्यटक भित्रिएका छन्, जुन २०२५ को सोही अवधिमा रेकर्ड गरिएको २ हजार ७ सय ५७ को तुलनामा निकै बढी हो। ACAP का अधिकारीहरूका अनुसार, अन्नपूर्ण क्षेत्रमा पर्यटकको यो चाप बढ्नुको एउटा कारण हालैको बाढी र पहिरोका कारण मनास्लु सर्किटमा पहुँचको समस्या हुनु हो।
अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटन प्रवर्द्धनमा चुनौती
पर्यटन उद्योगका अगुवाहरूले अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटक आगमन सुस्त हुनुमा विभिन्न कारकहरू औँल्याएका छन्। टुरिज्म फेसका अनुसार, भदौको अन्त्यतिर परेको भारी वर्षा र प्राकृतिक विपत्तिले मुख्य पदयात्रा मार्गहरूमा क्षति पुर्याउँदा असुरक्षाको गलत सन्देश गएको छ। नेपाल पर्यटन बोर्डका पूर्व प्रमुख कार्यकारी अधिकृत दीपकराज जोशीसहितका विज्ञहरूले प्रभावित क्षेत्र र सुरक्षित गन्तव्यहरूबीच स्पष्ट भिन्नता नछुट्याउँदा अनावश्यक रूपमा बुकिङ रद्द भएको बताएका छन्।
यसका साथै, सरोकारवालाहरूले संस्थागत कमजोरीलाई पनि प्रमुख बाधकका रूपमा औँल्याएका छन्। होटल संघ नेपाल (HAN) का अध्यक्ष विनायक शाहले प्रभावकारी अन्तर्राष्ट्रिय प्रवर्द्धनको अभाव र बजेट ढिलाइले बजारीकरणका प्रयासहरू प्रभावित भएको बताए। नेपाल पर्यटन बोर्डमा पाँच महिनाभन्दा बढी समयदेखि स्थायी प्रमुख कार्यकारी अधिकृत नहुँदा रणनीतिक योजनाहरू अलपत्र परेको आलोचकहरूको भनाइ छ।
भारतीय पर्यटकको आगमन तुलनात्मक रूपमा स्थिर रहे पनि मनसुनजन्य विपत्तिको नकारात्मक प्रचारका कारण युरोपेली बुकिङ प्रभावित भएको छ। सरकारले सन् २०२७ लाई 'वेलनेस टुरिज्म इयर' (स्वास्थ्य पर्यटन वर्ष) का रूपमा मनाउने घोषणा गरे पनि, यसको सफल कार्यान्वयनका लागि राम्रो पूर्वाधार र सक्रिय संकट सञ्चार आवश्यक रहेको उद्योग प्रतिनिधिहरूले जोड दिएका छन्। पदयात्राको मुख्य सिजन चलिरहँदा, सूचना प्रवाहमा सुधार र नेतृत्वमा स्थिरताले नेपाललाई उत्कृष्ट गन्तव्यका रूपमा पुनः स्थापित गर्न मद्दत पुग्नेमा व्यवसायीहरू आशावादी छन्।