बाढीका कारण प्रणालीबाट १,४०० मेगावाट बिजुली विच्छेद, प्राधिकरणले हिउँदमा आयातको योजना बनाउँदै
सप्ताहान्तको बाढीपहिरोले नेपालको विद्युत् प्रणालीबाट करिब १,००० मेगावाट बिजुली विच्छेद गराएको छ। भदौको क्षतिका कारण पूर्वाधारमा ७४ अर्ब रुपैयाँ नोक्सानी पुगेपछि प्राधिकरणले हिउँदमा बिजुली आयातको योजना अघि सारेको छ।
सप्ताहान्तमा परेको अविरल वर्षा र पहिरोका कारण नेपालको राष्ट्रिय प्रसारण प्रणालीबाट करिब १,००० मेगावाट बिजुली उत्पादन विच्छेद भएको छ। यसअघिका विपद्का क्षतिका बीच पछिल्लो घटनाले पूर्वाधार क्षेत्रमा प्रारम्भिक रूपमा करिब ७४ अर्ब रुपैयाँ बराबरको नोक्सानी पुर्याएको अनुमान गरिएको छ।
शुक्रबारदेखि आइतबारसम्मको भारी वर्षाले निम्त्याएको यो अवरोध गत भदौ १० (अगस्ट २६) मा भोटेकोशी कोरिडोरमा आएको बाढीपछिको निरन्तरता हो, जसले पहिले नै ४३० मेगावाटभन्दा बढी उत्पादन बन्द गराइसकेको थियो। दुवै विपद्का कारण आइतबार प्रणालीबाट कूल १,४०० मेगावाटभन्दा बढी बिजुली बाहिरिएको नेपाल विद्युत् प्राधिकरणलाई उद्धृत गर्दै बीबीसी न्यूज नेपालीले जनाएको छ।
अनलाइनखबर अंग्रेजीका अनुसार, सोमबार सिंहदरबारमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठले विपद्ले उत्पादन, प्रसारण र वितरण संरचनामा गम्भीर क्षति पुर्याएको बताएका छन्। दाना-कुश्मा २२० केभी प्रसारण लाइनका दुईवटा टावरमा ठूलो क्षति पुगेपछि कालीगण्डकी कोरिडोरका आयोजनाहरूबाट उत्पादित करिब ३७० मेगावाट बिजुली प्रणालीमा जोडिन नसकेको मन्त्री श्रेष्ठले जानकारी दिए। उक्त कोरिडोरमा १३ वटा आयोजना प्रभावित भएको मन्त्रीले बताए पनि टावर ढलेका कारण सातभन्दा बढी आयोजना बन्द गर्नुपरेको स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादकहरूको संस्था, नेपाल (इप्पान) का अध्यक्ष मोहन डाँगीले बीबीसी न्यूज नेपालीलाई बताएका छन्।
राज्यको स्वामित्वमा रहेको प्राधिकरणलाई परेको आर्थिक भार निकै ठूलो छ। द राइजिङ नेपालका अनुसार प्राधिकरण र यसका सहायक कम्पनीहरूको पूर्वाधारमा प्रारम्भिक रूपमा करिब ७४ अर्ब रुपैयाँको क्षति पुगेको प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक दीर्घायुकुमार श्रेष्ठले जानकारी दिएका छन्। हालै सञ्चालनमा आएको ४० मेगावाटको राहुघाट आयोजनाको स्विचयार्ड र २२० केभी त्रिशूली-थ्री 'बी' हब सबस्टेसनलगायतका महत्त्वपूर्ण संरचनामा प्रत्यक्ष असर परेको छ।
प्रणालीमा आकस्मिक अभाव देखिए पनि अधिकारीहरूले आसन्न दसैँमा लोडसेडिङ हुने सम्भावनालाई नकारेका छन्। ठूला चाडपर्वका बेला आन्तरिक औद्योगिक माग ह्वात्तै घट्ने र नदीहरूमा पानीको बहाव कायमै रहने भएकाले समस्या नहुने प्राधिकरणका प्रवक्ता राजन ढकालले बीबीसी न्यूज नेपालीलाई बताए। कालीगण्डकीका टावर मर्मत गर्न १० दिनसम्म लाग्न सक्ने भए पनि अस्थायी रूपमा बन्द भएका अधिकांश आयोजना र प्रसारण लाइन दसैँअगावै सञ्चालनमा आइसक्ने ढकालले बताएका छन्। सेती-मादी कोरिडोरको २६२ मेगावाट र मर्स्याङ्दी कोरिडोरको १९० मेगावाटसहित केही आयोजनाहरूले बिजुली उत्पादन पुनः सुरु गरिसकेको द राइजिङ नेपालले जनाएको छ।
यस वर्षको अन्त्यतिर नदीहरूमा पानीको बहाव घट्ने निश्चित भएकाले प्राधिकरणले सुक्खा यामको तयारी पनि सुरु गरिसकेको छ। अनलाइनखबरका अनुसार प्राधिकरणले आगामी जनवरीदेखि मेसम्म भारतबाट १,१५४ मेगावाट बिजुली आयात गर्ने योजना बनाएको छ। प्राधिकरणका प्रमुख श्रेष्ठका अनुसार सुक्खा याममा राष्ट्रिय मागको उच्च विन्दु (पिक डिमान्ड) २,२७२ मेगावाट पुग्ने अनुमान गरिएकोमा स्वदेशी उत्पादन घटेर १,२१८ मेगावाटमा सीमित हुने प्रक्षेपण छ।
काठमाडौँ उपत्यकामा हिउँदको उच्च माग १० प्रतिशतले बढ्ने अनुमान गरिएको छ। उपत्यकाको विद्युत् व्यवस्थापनका लागि प्राधिकरणले चोभार, फुटुङ र मूलपानीका नयाँ सबस्टेसनहरूमा भार स्थानान्तरण गर्न कार्यदल गठन गरेको छ भने नयाँ बिछ्याइएका ११ केभी भूमिगत केबल चार्ज गर्ने र कुलेखानी जलाशययुक्त आयोजनाको उपयोग गर्ने रणनीति लिएको छ।