तिहारमा ५१ लाख ८० हजार फूलका माला खपत हुने अनुमान
फ्लोरिकल्चर एसोसिएसन नेपालले तिहारमा फूलको कारोबार ६४ करोड ५० लाख पुग्ने र असोजको बाढीका कारण करिब ११ प्रतिशत सयपत्रीका माला आयात गर्नुपर्ने जनाएको छ भने झापाका किसानले भारतीय फूलको आयात रोक्न माग गरेका छन्।
यस वर्षको तिहारमा देशभर करिब ५१ लाख ८० हजार फूलका माला खपत भई करिब ४८ करोड रुपैयाँको कारोबार हुने फ्लोरिकल्चर एसोसिएसन नेपाल (फ्यान) ले मंगलबार सार्वजनिक गरेको तथ्यांकमा उल्लेख छ। फूलका थुँगा र गमलासमेत जोड्दा तिहारमा फूलको कुल कारोबार ६४ करोड ५० लाख रुपैयाँ पुग्ने फ्यानको प्रक्षेपण छ।
सबैभन्दा ठूलो हिस्सा सयपत्रीको मालाको छ: गत वर्ष ४० लाख रहेको माग यस वर्ष ४५ लाख पुगेको छ र औसत ९० रुपैयाँ थोक मूल्यका दरले यसबाट ४० करोड ५० लाख रुपैयाँको कारोबार हुनेछ। अनलाइनखबरका अनुसार फ्यानले मखमलीका ६ लाख, गोदावरीका २० हजार र मिश्रित फूलका ६० हजार माला बिक्री हुने अनुमान पनि गरेको छ।
बाढी र आयात
असोज ९ देखि ११ गते (सेप्टेम्बर २५ देखि २७) सम्म परेको अविरल वर्षाले सयपत्री खेतीमा क्षति पुर्याएको फ्यानले जनाएको छ। त्यसका बाबजुद स्वदेशी खेतीबाट करिब ४० लाख माला आपूर्ति हुने र बाँकी करिब ११.११ प्रतिशत माग आयातबाट पूरा गर्नुपर्ने एसोसिएसनको भनाइ छ। अहिले सातै प्रदेशमा २२५ हेक्टरभन्दा बढी क्षेत्रफलमा सयपत्रीको व्यावसायिक खेती हुने गरेको जनाउँदै फ्यानले उपभोक्ता र व्यापारीलाई स्वदेशी फूललाई प्राथमिकता दिन आग्रह गरेको छ।
फ्यानका अध्यक्ष राजेशभक्त श्रेष्ठका अनुसार नेपाल मखमली फूलमा आत्मनिर्भर छ: यस वर्ष माग भएका ६ लाख मालामध्ये ४ लाख आन्तरिक बजारमा खपत हुनेछन् भने करिब २ लाख माला निर्यात हुनेछन्।
झापाका व्यावसायिक सयपत्री किसानले भने उल्टो समस्या भोगिरहेको बताएका छन्: भारतबाट आउने फूलका कारण आफ्नो फूल नबिकेर खेर गइरहेको उनीहरूको भनाइ छ। अनलाइनखबरका अनुसार बिर्तामोडकी सुष्मा पौडेलको नेतृत्वमा २० जना किसानको टोलीले मंगलबार प्रमुख जिल्ला अधिकारी श्रवणकुमार पोखरेललाई भेटेर सात बुँदे ज्ञापनपत्र बुझाएको छ। ज्ञापनपत्रमा स्थानीय बजारमा स्वदेशी सयपत्रीलाई प्राथमिकता, भारतबाट हुने आयातमा रोक लगाउने नीति, अनधिकृत आयात रोक्न नाका र भन्सारमा प्रभावकारी अनुगमन, उचित मूल्य, तथा सरकारी कार्यालय, विद्यालय र होटललाई स्वदेशी फूल प्रयोग गर्न प्रोत्साहनको माग गरिएको छ। झापामा करिब १५ देखि २० हेक्टरमा सयपत्रीको व्यावसायिक खेती हुने किसानहरूले बताएका छन्।
तनहुँका दुई युवाको पहिलो प्रयास
नागरिकमा प्रकाशित राष्ट्रिय समाचार समिति (रासस) को समाचारअनुसार दमौलीको व्यास नगरपालिका–४ सिमलटारका गगनसिंह बस्नेत र लक्ष्य अधिकारीले खाली रहेको दुई रोपनी जग्गामा सयपत्री फूलखेती सुरु गरेका छन्। चाडपर्वमा बाहिरबाट ल्याइएका फूल प्रयोग भएको देखेपछि स्थानीय रूपमै फूल उत्पादन गर्न सकिन्छ भन्ने सन्देश दिन खेती सुरु गरेको बस्नेतले बताए। पहिलो बाली बजारमा बिक्री भए खेती विस्तार गर्ने उनीहरूको योजना छ।