नेपाली कांग्रेसमा विवाद चुलियो: दुई पक्षद्वारा समानान्तर महाधिवेशन घोषणा

पार्टी सभापति गगनकुमार थापा र पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवा पक्षबीचको आन्तरिक विवाद खुला रूपमा चर्किएपछि नेपाली कांग्रेस १५औँ महाधिवेशन समानान्तर रूपमा गर्ने दिशातर्फ अघि बढेको छ।

थापा नेतृत्वको संस्थापन पक्षले असोज ३ गते (सेप्टेम्बर १९) देखि वडा तहका अधिवेशनहरू सुरु गरिसकेको छ भने असोज १६ देखि १९ गते (अक्टोबर २ देखि ५) सम्म काठमाडौँमा केन्द्रीय महाधिवेशन गर्ने तयारी गरेको छ। हिमाल खबरपत्रिका र द काठमाडौँ पोस्टका अनुसार, देउवा पक्षले उक्त कार्यतालिकालाई अस्वीकार गर्दै असोज १५ गते (अक्टोबर १) देखि आफ्नै वडा अधिवेशन गर्ने र मंसिर २१ देखि २३ गते (डिसेम्बर ७ देखि ९) सम्म काठमाडौँमै समानान्तर केन्द्रीय महाधिवेशन गर्ने घोषणा गरेको छ। यसैबीच डा. शेखर कोइराला नेतृत्वको तेस्रो समूह भने दुवै पक्षबाट अलग रहँदै कुनै पनि भेलामा सहभागी नहुने भएको छ।

कानुनी लडाइँ र संस्थागत मान्यता

गत माघ (जनवरी) मा थापा र महामन्त्री विश्वप्रकाश शर्मा पक्षले विशेष महाधिवेशन आयोजना गरेपछि कांग्रेसभित्रको विभाजन झनै गहिरिएको थियो। सोही महिना निर्वाचन आयोगले थापालाई सभापतिको मान्यता दिएको थियो भने सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीशद्वय शारङ्गा सुवेदी र नृपध्वज निरौलाको संयुक्त इजलासले वैशाख ५ गते (अप्रिल १७) देउवा र तत्कालीन कार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्काले दायर गरेको रिट खारेज गर्दै निर्वाचन आयोगकै निर्णय सदर गरेको थियो।

तर, सर्वोच्चको उक्त फैसलामाथि पुनरावलोकनको माग गर्दै देउवा पक्षले असार २९ गते (जुलाई १३) अर्को निवेदन दर्ता गराएको थियो, जुन हिमाल खबरपत्रिकाले उल्लेख गरेको छ। देउवा पक्षका प्रतिनिधिहरू दीपक खड्का र श्रवणकुमार श्रेष्ठद्वारा अदालतमा पेश गरिएको निवेदनमा सार्वजनिक भएका कूटनीतिक दस्ताबेजलाई उद्धृत गर्दै थापाले काठमाडौँस्थित अमेरिकी दूतावासका अधिकारीहरूलाई पार्टीको आन्तरिक राजनीतिक रणनीति चुहाएको आरोप समेत लगाइएको छ। सर्वोच्चमा पुनरावलोकन विचाराधीन रहेकाले नेतृत्वको आधिकारिकताको विवाद अझै नटुंगिएको देउवानिकट नेताहरूले द काठमाडौँ पोस्टलाई बताएका छन्।

चुनावी पराजय र फेरिँदो समीकरण

२०२५ सेप्टेम्बरको राजनीतिक उथलपुथल र त्यसपछि फागुन २१ गते (मार्च ५) भएको संसदीय निर्वाचनपछि पार्टीभित्रको संकट झनै गहिरिएको हो। हिमाल खबरपत्रिकाका अनुसार, नेपाली कांग्रेसले प्रतिनिधि सभामा ८९ सिटबाट ३८ सिटमा खुम्चिँदै अप्रत्याशित हार बेहोरेको थियो, जहाँ थापासहित पार्टीका महामन्त्रीहरू र सबै बहालवाला पदाधिकारीहरू प्रत्यक्ष निर्वाचनमा पराजित भएका थिए।

करिब पाँच महिना हङकङमा बिताएर भदौको मध्यतिर (मध्य अगस्ट) काठमाडौँ फर्किएका देउवाले हिन्दु पहिचानमा जोड दिँदै भाषण गर्न थालेपछि उनको समूहको वैचारिक दिशाबारे पनि प्रश्न उठ्न थालेको छ। हालसम्म दुवै प्रतिस्पर्धी समूहबीच औपचारिक सहमतिको कुनै संकेत देखिएको छैन।