सर्बियाको संसदीय निर्वाचनमा विद्यार्थी समर्थित सूचीको जित, भुचिचको १४ वर्षे शासन अन्त्य

विद्यार्थी समर्थित उम्मेदवारहरूको नेतृत्वविहीन सूचीले सर्बियाको संसदीय निर्वाचन जितेको छ, जसले अलेक्जेन्डर भुचिचको सर्बियन प्रोग्रेसिभ पार्टी (एसएनएस) को १४ वर्ष लामो शासनको अन्त्य गरेको छ। द गार्जियन र द काठमाडौं पोस्टका अनुसार भुचिचले आइतबार, कात्तिक ८ (अक्टोबर २५) राति हार स्वीकार गरेका थिए, र बेलग्रेडलगायतका सहरमा दसौं हजार मानिस उत्सव मनाउन सडकमा उत्रिए।

नतिजा अझै अस्थायी हो। द काठमाडौं पोस्टले प्रकाशित गरेको समाचारअनुसार, करिब ९९ प्रतिशत मत गणना हुँदा राज्य निर्वाचन आयोगले विद्यार्थी सूचीलाई ५२.७ प्रतिशत र एसएनएस नेतृत्वको गठबन्धनलाई ३९.२ प्रतिशत मत देखाएको थियो। बेलग्रेडस्थित सेन्टर फर फ्री इलेक्सन्स एन्ड डेमोक्रेसीको प्रक्षेपण उद्धृत गर्दै द गार्जियनले यी अंक क्रमशः ५३ र ३९ प्रतिशत बताएको छ। ती दुई रिपोर्टले २५० सिटको संसदमा सूचीले क्रमशः १३९ र १४१ सिट पाउने देखाएका छन्, जुन दुवै अवस्थामा स्पष्ट बहुमत हो। बाँकी सिट अल्पसंख्यक दलहरूका भागमा परेका छन्।

आन्दोलनको सुरुवात

द हिन्दु र द गार्जियनका अनुसार, यो जित नोभेम्बर २०२४ मा नोभी साद रेलवे स्टेसनको कंक्रीटको छाना खसेर १६ जनाको मृत्यु भएपछि सुरु भएको झण्डै दुई वर्ष लामो सरकारविरोधी आन्दोलनको परिणति हो। प्रदर्शनकारीहरूले उक्त दुर्घटनाको दोष भ्रष्टाचार र कमजोर निर्माणलाई दिएका थिए, र सन् २००० मा स्लोबोदान मिलोसेभिचको पतनयता सर्बियामा भएका सबैभन्दा ठूला प्रदर्शनमध्ये केही यसैबाट भएका थिए, द हिन्दुले उल्लेख गरेको छ। भुचिच र उनको पार्टीले भ्रष्टाचारका आरोपलाई बारम्बार अस्वीकार गर्दै आएका छन्।

नयाँ सरकारका चुनौती

आन्दोलनमा कुनै पदानुक्रम छैन र यससँग सरकार चलाएको अनुभव पनि छैन। यसका उम्मेदवारमा विद्यार्थीका साथै प्राध्यापक, कलाकार र किसान छन्, र प्रधानमन्त्रीका लागि कसलाई अघि सारिने भन्ने अझै स्पष्ट छैन। द गार्जियन र द काठमाडौं पोस्टका अनुसार, उम्मेदवार सूचीको नेतृत्व गरेका हृदयरोग विशेषज्ञ इलिया स्र्दानोभिच, केन्द्रीय बैंकका पूर्व गभर्नर देयान शोस्किच र बेलग्रेड विश्वविद्यालयका रसायनशास्त्रका प्राध्यापक रादोमिर साइचिच यसका प्रमुख अनुहार हुन्।

आन्दोलनको कार्यसूची भ्रष्टाचारविरुद्ध लड्ने र कानुनको शासन पुनर्स्थापित गर्नेमा केन्द्रित छ। द गार्जियनका अनुसार, यसले सरकारी स्वामित्वका कम्पनीमा पार्टीका वफादारको नियुक्ति रोक्ने र राज्यका ठूला पूर्वाधार ठेक्कालाई नयाँ स्वतन्त्र निकायमार्फत सार्वजनिक निगरानीमा ल्याउने योजना बनाएको छ।

द गार्जियनले उल्लेख गरेअनुसार, अप्रिलमा भिक्टर ओर्बानको पराजयपछि हंगेरीको नयाँ सरकारले जस्तै यो आन्दोलनले पनि बहिर्गमित सरकारप्रति वफादार कर्मचारीले भरिएका सार्वजनिक संस्थाहरूको सामना गर्नुपर्नेछ। बेलग्रेडस्थित सेन्टर फर कन्टेम्पोररी पोलिटिक्सका कार्यक्रम निर्देशक निकोला बुराजरले उम्मेदवार छनोटमै महिनौं लगाएको आन्दोलनको निर्णय प्रक्रियालाई गति दिनुपर्ने बताएका छन्।

प्रतिक्रिया

द हिन्दुका अनुसार निर्वाचनअघि आन्दोलनलाई 'विदेशी शक्ति' को औजार भनेर खारेज गरेका भुचिचले आफ्नो हारको कारण युरोपेली देशहरू र आफूले 'अमेरिकी डिप स्टेट' भनेको पक्षले आन्दोलनलाई दिएको समर्थन भएको बताएको द गार्जियनले जनाएको छ।

विदेशी नेताहरूले नतिजाको स्वागत गरेका छन्। द गार्जियनका अनुसार युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले यसलाई "देश र यहाँका जनताको इतिहासमा स्पष्ट रूपमा नयाँ अध्याय" भनेका छन्। बीबीसीका अनुसार युरोपेली संघकी विस्तारसम्बन्धी आयुक्त मार्ता कोसले "ईयूको ढोका खुला छ" भनेकी छन्। बीबीसी र द गार्जियन दुवैका अनुसार, क्रेमलिनले नयाँ नेतृत्वले रुससँगको सहकार्य सर्बियाकै हितमा रहेको बुझ्ने आशा व्यक्त गरेको छ।