अक्टोबरमा नेपाल भ्रमण गर्ने पर्यटकमा अमेरिकी नागरिक शीर्ष स्थानमा

सन् २०२६ को अक्टोबर महिनामा नेपालको पर्यटन क्षेत्रमा उल्लेखनीय परिवर्तन देखिएको छ। हवाई मार्गबाट नेपाल भित्रिने पर्यटकहरूमध्ये भारतीयलाई उछिन्दै अमेरिकी पर्यटकहरू पहिलो स्थानमा उक्लिएका छन्। नेपाल पर्यटन बोर्डको तथ्याङ्क अनुसार, उक्त महिनामा १ लाख ३२ हजार ८ सय १४ विदेशी पर्यटक नेपाल आएका छन्। यो संख्या सन् २०२५ को अक्टोबरमा रेकर्ड गरिएको १ लाख २८ हजार ४ सय ४३ पर्यटकको तुलनामा ३.४ प्रतिशतले बढी हो।

पर्यटकको स्रोतमा परिवर्तन

पर्यटन बोर्डका अधिकारीहरूले सन् २०१८ यता अमेरिकी पर्यटकको आगमनमा देखिएको यो वृद्धि सबैभन्दा उच्च रहेको बताएका छन्। नागरिक न्युजका अनुसार अक्टोबरमा १७ हजार ४ सय ३७ अमेरिकी पर्यटकले नेपाल भ्रमण गरेका छन्। अनलाइनखबरले उल्लेख गरेअनुसार, गत वर्षको सोही महिनामा १३ हजार २ सय ८६ अमेरिकी पर्यटक आएकोमा यो संख्यामा उल्लेख्य वृद्धि भएको हो। यसको विपरीत, भारतीय पर्यटकको आगमनमा भने गिरावट आएको छ; सन् २०२५ को अक्टोबरमा १७ हजार २ सय ९८ रहेको भारतीय पर्यटकको संख्या घटेर १२ हजार ९७ मा सीमित भएको छ। ११ हजार ६ सय ९५ आगमनसहित चिनियाँ पर्यटक तेस्रो स्थानमा रहेका छन् भने बेलायत र अस्ट्रेलियाका पर्यटकहरू शीर्ष पाँचभित्र परेका छन्।

कुल आगमनमा वृद्धि भए तापनि पर्यटन क्षेत्रका अगुवाहरूले यो क्षेत्र आफ्नो क्षमताभन्दा निकै कममा चलिरहेको औंल्याएका छन्। होटल संघ नेपालका अध्यक्ष विनायक शाहले डिसी नेपाल र नेपाल प्रेसमा प्रकाशित रिपोर्टहरूमा उल्लेख गरेअनुसार, नेपालका होटलहरूले वार्षिक ३५ देखि ४० लाख पर्यटकलाई सेवा दिन सक्ने क्षमता राख्छन्। यद्यपि, वास्तविक आगमन भने यो सीमाभन्दा निकै तल छ; सन् २०२५ मा जम्मा ११ लाख ४७ हजार पर्यटक मात्र रेकर्ड गरिएको थियो।

पूर्वाधार र जनशक्तिको चुनौती

शाहले विकासका लागि केही संरचनात्मक अवरोधहरू पहिचान गरेका छन्, जसमा हवाई सम्पर्कमा सुधार र पोखरा तथा भैरहवास्थित अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलहरूको पूर्ण सञ्चालनको आवश्यकता पर्दछ। उनले काठमाडौँको अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा मात्र निर्भर रहँदा छिमेकी मुलुक भारत र चीनबाट थप पर्यटक आकर्षित गर्ने क्षमता सीमित हुने तर्क गरे। यसका साथै, शाहले युरोपेली संघले नेपाली वायुसेवा कम्पनीहरूलाई आफ्नो हवाई सुरक्षा सूचीमा राख्नुलाई पनि युरोपेली पर्यटनमा बाधा पुर्‍याउने कारकका रूपमा औंल्याए।

पूर्वाधार बाहेक, आतिथ्य सत्कार क्षेत्र दक्ष जनशक्तिको अभावसँग जुधिरहेको छ। शाहले उल्लेख गरेअनुसार, अन्तर्राष्ट्रिय होटल ब्रान्डहरूले नेपालमा आफ्नो उपस्थिति विस्तार गरिरहे पनि धेरै प्रशिक्षित पेशेवरहरू विदेश पलायन भइरहेका छन्। यो प्रवृत्तिले गर्दा केही स्वदेशी होटलहरूले सेवाको स्तर कायम राख्न विदेशी कामदारहरू राख्न बाध्य भएका छन्। यी समस्याहरू समाधान गर्न, उद्योगका सरोकारवालाहरूले सडक सञ्जालमा सुधार, सरकारी नीतिहरूको आधुनिकीकरण र कल्याणकारी तथा आध्यात्मिक भ्रमणजस्ता विविध पर्यटन उत्पादनहरूमा बलियो जोड दिने राष्ट्रिय रणनीतिको माग गरिरहेका छन्, जसले पर्यटकहरूलाई लामो समय बस्न र बढी खर्च गर्न प्रोत्साहित गर्नेछ।