चक्रवात 'अर्नब' नजिकिँदै: नेपालमा भारी वर्षाको चेतावनी

नेपालमा मौसमको एउटा ठूलो प्रणाली भित्रिने तयारी भइरहेको छ। जल तथा मौसम विज्ञान विभाग (DHM) ले बङ्गालको खाडीमा विकसित भइरहेको चक्रवातलाई 'चक्रवात अर्नब' नाम दिएको छ। मौसमविद्हरूले बुधबारदेखि नै यस प्रणालीको प्रभाव देखिन थाल्ने र बिहीबारदेखि शनिबारसम्म सबैभन्दा बढी असर पर्ने चेतावनी दिएका छन्।

क्षेत्रीय प्रभाव र पूर्वानुमान

DHM का अनुसार, बुधबार पूर्वी क्षेत्रबाट हल्का वर्षाका साथ मौसममा परिवर्तन आउन सुरु हुनेछ। बिहीबार राति र शुक्रबारसम्म यस प्रणालीको प्रभाव देशका अधिकांश भागमा फैलिने अनुमान गरिएको छ। विभागले कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा तुलनात्मक रूपमा कम प्रभाव पर्ने जनाएको छ भने कोशी, बागमती, मधेस, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशमा मध्यमदेखि भारी वर्षा, चट्याङ र हावाहुरीको सम्भावना रहेको छ।

विशेषज्ञहरूले आउँदो मौसमको गम्भीरताप्रति चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। त्रिभुवन विश्वविद्यालयका सहप्राध्यापक तथा मौसमविद् विनोद पोखरेलले यसको सम्भावित असरलाई सन् २०१४ को 'हुडहुड' चक्रवातसँग तुलना गरेका छन्, जसका कारण मुस्ताङ र मनाङमा घातक हिमपात भएको थियो। पोखरेलका अनुसार, हालको प्रणाली पश्चिमी न्यूनचापीय प्रणाली र दक्षिण भारतमा चलिरहेको 'उत्तर-पूर्वी मनसुन' सँग मिसिँदै छ, जसले नेपालको पहाडी भूभागमा वर्षा र हिमपातलाई थप बढाउन सक्छ।

कृषि र यात्रासम्बन्धी सल्लाह

धान काट्ने सिजन चलिरहेकाले राष्ट्रिय कृषि वातावरण अनुसन्धान केन्द्र र नेपाल कृषि अनुसन्धान परिषद् (NARC) ले किसानहरूका लागि तत्काल मार्गदर्शन जारी गरेका छन्। अधिकारीहरूले किसानहरूलाई मंगलबारसम्म धान काटिसक्न सुझाव दिएका छन्। यदि समयमै धान काट्न नसकिएमा, NARC का कार्यकारी निर्देशक श्रीमत् श्रेष्ठले बालीमा क्षति र ढुसी लाग्नबाट बच्न मौसम सफा नभएसम्म पर्खन सुझाव दिएका छन्। धादिङस्थित कृषि विकास कार्यालयले पनि यस्तै चिन्ता व्यक्त गर्दै किसानहरूलाई खेतमा पानी जम्न नदिन उचित निकासको व्यवस्था गर्न आग्रह गरेको छ।

बालीमा तत्कालको खतरा देखिए पनि, NARC का अधिकारीहरू समग्र उत्पादनलाई लिएर आशावादी छन्। श्रेष्ठले भने, 'एल निनो' मौसमी घटनाका कारण सुरुमा वर्षा कम भई उत्पादनमा असर पर्ने अनुमान गरिए पनि, यस वर्षको वास्तविक उत्पादन गत वर्षको तुलनामा केही बढी, अर्थात् प्रति हेक्टर ३.८ देखि ३.९ मेट्रिक टन पुग्ने प्रक्षेपण गरिएको छ।

अधिकारीहरूले पर्यटन क्षेत्रका लागि पनि सुरक्षा उपायहरू लागू गरेका छन्। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण (NDRRMA) ले कात्तिक ११ गते (अक्टोबर २८) देखि १५ गते (नोभेम्बर १) सम्म उच्च हिमाली क्षेत्रमा ट्रेकिङ वा पर्वतारोहण नगर्न सुझाव दिएको छ। प्रवक्ता रामबहादुर केसीले प्राधिकरणले स्थितिको नजिकबाट अनुगमन गरिरहेको र आवश्यक परेमा सवारी साधनको आवागमनमा समेत रोक लगाउन सकिने बताएका छन्। यस अवधिमा यात्रा योजना बनाउनुअघि पछिल्लो मौसम अपडेट जाँच गर्न यात्रुहरूलाई आग्रह गरिएको छ।