थुनिएको मर्स्याङ्दी नदीको बहाव खुलेसँगै बाढीको जोखिम घट्यो
पहिरोले थुनिएर बनेको कृत्रिम तालको पानी घट्न थालेपछि मनाङका विस्थापितहरू सोमबार गाउँ फर्किएका छन्। यससँगै मर्स्याङ्दी तटीय क्षेत्रमा बाढीको जोखिम कम भएको छ।
मनाङमा पहिरोले थुनिएर बनेको कृत्रिम बाँध आंशिक रूपमा खुलेसँगै सोमबार बिहान मर्स्याङ्दी नदी तटीय क्षेत्रमा बाढीको जोखिम कम भएको छ। जोखिम घटेपछि सुरक्षित स्थानमा सारिएका स्थानीयहरू घर फर्केर क्षतिको विवरण बुझ्न थालेका छन्।
चामे गाउँपालिकास्थित घट्टे खोलामा आएको बाढीसँगै बगेर आएको लेदो, माटो र ठूला ढुङ्गाका कारण आइतबार दिउँसो मर्स्याङ्दी नदी आंशिक रूपमा थुनिन पुगेको थियो, जसले गर्दा माथिल्लो भागमा ताल बनेको थियो। यस घटनापछि मनाङ र तल्लो तटीय क्षेत्र लमजुङमा तत्काल सुरक्षित स्थानमा जान चेतावनी जारी गरिएको थियो।
द काठमान्डू पोस्टका अनुसार, आइतबार राति ओढार र जङ्गलका अस्थायी टहरामा बिताएका विस्थापित परिवारहरू मौसममा सुधार आई पानीको सतह घटेपछि सोमबार घर फर्कन थालेका छन्। जिल्ला प्रहरी कार्यालय मनाङका निमित्त प्रमुख प्रहरी निरीक्षक विनोद बोहराले पत्रिकालाई बताएअनुसार चामेमा जमेको पानी घट्न थालेको छ र यसअघि डुबानमा परेको पुल फेरि देखिन थालेको छ। मनाङका प्रमुख जिल्ला अधिकारी मुक्तिप्रसाद खनालले आइतबारको तुलनामा थुनिएको तालको सतह करिब एक मिटर घटेको र नदीले बग्ने फराकिलो बाटो बनाएको बताए। यद्यपि, नदीमा थुप्रिएको लेदो भने अझै जोखिमको रूपमा रहेको छ।
यता तल्लो तटीय क्षेत्रका स्थानीय प्रशासनले भने आइतबार साँझ नै आपत्कालीन पूर्वतयारी अपनाएका थिए। नेपाल वाचका अनुसार, लमजुङका प्रमुख जिल्ला अधिकारी कृष्णप्रसाद खनालले नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बललाई साइरन र माइकिङमार्फत खुदी, भकुन्डे र पाउँदीलगायत नदी किनारका बस्तीहरूलाई तत्काल सुरक्षित र उच्च स्थानमा सर्न निर्देशन दिएका थिए। तल्लो भेगका जलविद्युत् आयोजनाहरूले पनि पूर्वसावधानीका उपायहरू अपनाएका थिए। ७० मेगावाटको मध्य मर्स्याङ्दी र ५० मेगावाटको माथिल्लो मर्स्याङ्दी जलविद्युत् आयोजनाका सञ्चालकहरूले विद्युत् उत्पादन बन्द गरी सबै ढोका (फ्लडगेट) खोलेका थिए भने नदी करिडोरमा कार्यरत मजदुरहरूलाई सुरक्षित स्थानमा जान निर्देशन दिइएको थियो।
सोमबारसम्म आइपुग्दा अवस्था बिस्तारै सामान्य बन्दै गएको छ, यद्यपि पूर्वाधारमा ठूलो क्षति पुग्दा क्षेत्रका केही भूभाग सडक सञ्जालबाट विच्छेद भएका छन्। सार्वजनिक भवन र नेपाली सेनाको ब्यारेकमा आश्रय लिएका बासिन्दाहरू पनि आ-आफ्नो गाउँ फर्किसकेको लोकपथले जनाएको छ। तर, नासों गाउँपालिकाका अध्यक्ष लोकेन्द्रबहादुर घलेले लोकपथ र नेपाल वाचलाई दिएको जानकारी अनुसार लगातार चार दिनको अविरल वर्षाका कारण सडक भासिएको छ भने स्थानीय विद्युत् र दूरसञ्चार सेवा अवरुद्ध हुँदा बस्तीहरू सम्पर्कविहीन बनेका छन्।
चामे र नासोंमा बाढी र कटानका कारण घर, पदमार्ग र पुलहरूमा क्षति पुगेको छ। मनाङ-लमजुङ सीमा नजिकैको ताल बजारका बस्ती पूर्वाधारमा समेत क्षति पुगेको छ। मनाङ प्रशासनले सडक सम्पर्क पुनः कायम भएपछि बाँकी रहेको पहिरोको लेदो पन्छाउन एक्साभेटर परिचालन गर्ने विषयमा छलफल भइरहेको जनाएको छ। साथै, अधिकारीहरूले नदी किनारका बस्तीहरूलाई अझै सतर्क रहन आग्रह गरेका छन्।