रसुवाका किसान दोहोरो मारमा: जग्गा पुरियो, बजारसँगको सम्बन्ध टुट्यो

गत भदौ १० गते (अगस्ट २६) रसुवामा आएको विनाशकारी बाढीको दुई महिनापछि स्थानीय समुदाय दीर्घकालीन आर्थिक संकटसँग जुधिरहेका छन्। जिल्लामा पर्यटन क्षेत्रले बिस्तारै गति लिइरहे पनि कृषि क्षेत्र भने गहिरो संकटमा छ। उर्वर खेतहरू अझै पनि पुरिएका छन् भने महत्त्वपूर्ण पूर्वाधारहरू भत्किएकै अवस्थामा छन्।

उत्तरगयामा कृषि क्षेत्रको विनाश

उत्तरगया गाउँपालिकामा भोटेकोशी नदीको बाढीले वडा नम्बर ४ र ५ मा ठूलो विनाश निम्त्याएको छ। मकालु खबर र नागरिक न्युजका रिपोर्टअनुसार, बाढीले माथिल्लो र तल्लो पैरेबेँसी, खाल्टे, नौबिसे, कैदलेटार र बेत्रावती लगायतका क्षेत्रमा रहेका उर्वर धानखेतहरूमा बालुवा, गिट्टी र ढुङ्गा थुपारिदिएको छ।

उत्तरगया गाउँपालिकाका अध्यक्ष माधव अर्यालले धान काट्ने समय हुनुभन्दा केही समयअघि आएको बाढीले क्षेत्रको मुख्य धान उत्पादन हुने जग्गा पुरिदिएको बताए। स्थानीय अधिकारीहरूको अनुमानअनुसार रसुवाभरि करिब १,८०६ हेक्टर कृषि योग्य जमिनमा क्षति पुगेको छ। गाउँपालिकाले अहिले क्षतिको पूर्ण विवरण संकलन गरिरहेको छ र प्रभावित किसानहरूका लागि राहत तथा क्षतिपूर्तिको व्यवस्था गर्न प्रदेश र संघीय सरकारसँग समन्वय गरिरहेको छ।

आमाछोदिङ्मोमा आपूर्ति शृङ्खला अवरुद्ध

जिल्लाको पुनरुत्थानमा अर्को जटिलता थपिएको छ—गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका-५ र स्याफ्रुबेसी जोड्ने मोटर चल्ने पुल भत्किँदा स्थानीय तरकारी व्यापार ठप्प भएको छ। अन्नपूर्ण पोस्टका अनुसार भदौ १० गते (अगस्ट २६) को बाढीले भत्काएको उक्त पुल अझै पुनर्निर्माण हुन सकेको छैन। यसले गर्दा आमाछोदिङ्मो गाउँपालिकाका किसानहरू आफ्नो उत्पादन बजारसम्म पुर्‍याउन जोखिमपूर्ण तुइनको भर पर्न बाध्य छन्।

व्यावसायिक रूपमा बन्दागोभी खेतीतर्फ आकर्षित भएका स्थानीय किसानहरू अहिले खेतमै बाली कुहिने अवस्थामा पुगेका छन्। सामुदायिक अगुवा फुर्पु सिङ्गी तामाङले यस वर्ष बन्दागोभी बिक्रीबाट ३ करोड रुपैयाँ आम्दानी हुने अपेक्षा गरिएको भए पनि सडक पहुँच नहुँदा करोडौँ रुपैयाँको उत्पादन जोखिममा परेको बताए। किसानहरूले भत्किएको पूर्वाधारको ठाउँमा तत्काल बेली ब्रिज जडान गरी बजार पहुँच पुनःस्थापना गर्न माग गरिरहेका छन्।

पर्यटन क्षेत्रमा आशाको किरण

यी चुनौतीहरूका बीच, पर्यटन क्षेत्रले भने सकारात्मक संकेत देखाएको छ। कात्तिक १२ गते (अक्टोबर २९) अनलाइनखबरले लाङटाङ उपत्यका पदयात्रा मार्ग आधिकारिक रूपमा खुलेको समाचार प्रकाशित गरेको छ। पासाङ ल्हामु राजमार्गका केही खण्डहरू भत्किएपछि ट्रेकिङ एजेन्सिज एसोसिएसन अफ नेपाल (टान) र स्थानीय सरकारले मिलेर वैकल्पिक पदमार्गहरू तयार पारेका छन्। गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका-४ का अध्यक्ष दिन्दु ज्याङ्बा तामाङले पर्यटकहरूको आगमन स्थानीय तामाङ समुदायको आर्थिक पुनरुत्थानका लागि महत्त्वपूर्ण हुने भन्दै आशा व्यक्त गरे। उनले चिया पसल र स्थानीय व्यवसायीहरू पर्यटकलाई स्वागत गर्न तयार रहेको बताए।