महाकालीको बाढीले दोधारा चाँदनी झोलुङ्गे पुलको एक भाग बगायो
महाकाली नदीमा आएको भीषण बाढीका कारण बुधबार बिहान दोधारा चाँदनी झोलुङ्गे पुलको एउटा पिल्लर भत्किएको छ। यससँगै दोधारा चाँदनी र भीमदत्तनगरबीचको पैदल आवागमन ठप्प भएको छ।
बङ्गालको खाडीमा विकसित भइरहेको चक्रवात उत्तर-पश्चिमतिर सर्दै गर्दा मौसम विज्ञान अधिकारीहरूले नेपालभर भारी वर्षा र हिमपातको चेतावनी जारी गरेका छन्।
महाकाली नदीमा आएको भीषण बाढीका कारण बुधबार बिहान दोधारा चाँदनी झोलुङ्गे पुलको एउटा पिल्लर भत्किएको छ। यससँगै दोधारा चाँदनी र भीमदत्तनगरबीचको पैदल आवागमन ठप्प भएको छ।
सिमकोटमा सन् १९७८ यताकै सर्वाधिक वर्षा मापन भएको छ। मनसुनको अन्त्यतिर परेको भारी वर्षा र बेमौसमी हिमपातका कारण हुम्लाको उत्तरी सीमा जोड्ने सडक अवरुद्ध भएको छ भने कर्णालीमा विपद्का कारण ज्यान गुमाउनेको संख्या १० पुगेको छ।
मनसुनी बाढीले विद्यालयका भवन बगाउनुका साथै सयौँ विद्यार्थी सम्पर्कविहीन बनाएपछि रसुवा, नुवाकोट, धादिङ र चितवनका विद्यालयहरू बाक्लो लेदो पन्छाउँदै अस्थायी कक्षाकोठा निर्माण गरेर पढाइ सुरु गर्न संघर्ष गरिरहेका छन्।
भोटेकोशी र त्रिशूली उपत्यकामा विनाशकारी आकस्मिक बाढी आएको एक महिना बितिसक्दा नेपालले खर्बौं रुपैयाँ बराबरको पुनर्निर्माण लागतसँगै विपद् व्यवस्थापनको केन्द्रीकृत प्रणाली सुधार गर्नुपर्ने दबाब झेलिरहेको छ।
भोटेकोशी र त्रिशूली बाढीपीडितका लागि न्युयोर्कस्थित नेपाली डायस्पोरा, स्थानीय उद्योग वाणिज्य सङ्घ तथा विद्यालय फाउन्डेसनले २ करोड रुपैयाँभन्दा बढीको नगद तथा राहत सामग्री सहयोग गरेका छन्।
रातु खोलाको बाँध भत्किँदा महोत्तरीको सदरमुकाम जलेश्वर डुबानमा पर्नुका साथै पाक्न लागेको धानबाली नष्ट भएको छ भने मकवानपुरमा जमिन भासिँदा आठ घर भत्किएका छन् र दर्जनौँ परिवार जोखिममा परेका छन्।
पहिरोका कारण चार दिनदेखि अवरुद्ध म्याग्दीको बेनी–बाबियाचौर सडक पुनः सञ्चालनमा आएको छ भने मुस्ताङ र मनाङ जोड्ने अवरुद्ध सडक मर्मतको काम तीव्र पारिएको छ।
मनसुनको बाढीले सर्लाहीको लखनदेही नदीको बाँध फुटाउँदा बस्तीहरू जलमग्न भएका छन् भने नारायणी नदीमा आएको कीर्तिमानी बाढीले भरतपुरको नदी किनारमा बनाइएको पर्यटकीय संरचना भत्काएको छ।
जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले असोज १७ देखि भीषण वर्षा हुने भन्दै फैलिएको हल्ला निराधार रहेको स्पष्ट पारेको छ। बिहीबारदेखि सामान्य वर्षा र चिसो मौसम सुरु हुने भए पनि कुनै ठूलो विपद् निम्त्याउने आँधी वा अति भारी वर्षाको जोखिम नरहेको महाशाखाले जनाएको छ।
रसुवामा भोटेकोशीको विनाशकारी बाढी आएको एक महिना बितिसक्दा पनि पीडितहरू गहिरो मानसिक आघात, बेपत्ता आफन्तको वियोग र गुमेको रोजगारीको पीडा झेलिरहेका छन्; यता राज्य भने अझै विपद्को वास्तविक क्षतिको विवरण यकिन गर्नमै अल्झिरहेको छ।
मनसुनको अन्त्यतिर आएको विनाशकारी बाढीपहिरोपछि सांसदहरूले विपद् कानुनको पुनरावलोकन गर्न, जलविद्युत् सुरुङको सुरक्षा मापदण्ड सुधार्न र सीमापार पूर्वसूचना संवाद थाल्न सरकारसँग माग गरेका छन्।
विनाशकारी बाढीमा बेपत्ता भएका करिब ५,००० नागरिकका परिवारलाई मृत्यु दर्ता र राहत उपलब्ध गराउन विपद् प्राधिकरणले कानुनी संशोधनको तयारी गरिरहेको छ। उता नुवाकोटका विस्थापितहरू भने चिसो बढ्दै जाँदा त्रिपालमुनि कष्टकर दिन बिताउन बाध्य छन्।
उच्च हिमाली भेगमा पहाडको भित्तो खसेर भोटेकोशी-त्रिशूली नदीमा भीषण बाढी आएको एक महिनापछि, विद्यमान पूर्वसूचना प्रणालीले शृङ्खलाबद्ध हिमाली विपद्हरूको पूर्वआकलन गर्न नसकेको विज्ञहरूले औँल्याएका छन्।
विनाशकारी हिमाली बाढीपछि संयुक्त राष्ट्र महासभालाई सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले ऋणमुक्त जलवायु न्याय र भारत तथा चीनसँगको क्षेत्रीय उत्थानशीलता सम्झौताको आह्वान गरेका छन्।
मनाङस्थित हिमलुङ हिमालको आधार शिविरमा हिमपहिरो जाँदा चार जनाको शव फेला परेको छ भने उद्धार कार्य अझै जारी छ।
लगातारको वर्षा र पहिरोले देशभरका प्रमुख राजमार्ग अवरुद्ध पारेको छ। म्याग्दीमा ६ जनाको मृत्यु र २०० परिवार विस्थापित भएका छन् भने बेनी–जोमसोम–कोरला सडक खण्ड खुलाउन एक हप्ताभन्दा बढी समय लाग्न सक्ने देखिएको छ।
भीषण बाढीका कारण बैंककका धेरै क्षेत्र डुबानमा परेका छन् भने म्यान्मारमा पहिरो जाँदा कम्तीमा १६ जनाको मृत्यु भएको छ। दुवै देशमा दशौं हजार मानिस अलपत्र परेका छन्।
मनसुन बाहिरिने समयमा भएको भारी वर्षाका कारण देशभर कम्तीमा २७ जनाको मृत्यु भएको छ। यससँगै गत वैशाखयता विपद्का घटनामा ज्यान गुमाउनेको संख्या ३०० नाघेको छ।
लगातारको वर्षाका कारण मौसममा सुधार आउनुअघि नारायणी र कालीगण्डकी नदी किनारका दर्जनौँ घर डुबानमा परेका छन्, मनाङमा हिमपहिरोमा परी मानवीय क्षति भएको छ र प्रमुख राजमार्गहरू अवरुद्ध बनेका छन्।
पहिरोले थुनिएर बनेको कृत्रिम तालको पानी घट्न थालेपछि मनाङका विस्थापितहरू सोमबार गाउँ फर्किएका छन्। यससँगै मर्स्याङ्दी तटीय क्षेत्रमा बाढीको जोखिम कम भएको छ।