८० वर्षीय सुनसरीका किसानले वर्षमा १ लाखभन्दा बढीको सुपारी बेच्छन्

सुनसरीको इनरुवा नगरपालिका–४ का ८० वर्षीय गोविन्दबहादुर कार्कीले १.५ बिघा क्षेत्रफलमा सुपारी बगान स्याहारिरहेका छन्, जुन उनका लागि आम्दानीको भरपर्दो स्रोत बनेको छ। अनलाइनखबर, गोरखापत्र, रातोपाटी र शिलापत्रका समाचारअनुसार सुनसरीमा पनि सुपारी खेती हुन्छ भन्ने धेरैलाई थाहा छैन।

कार्कीको पुर्ख्यौली घर तेह्रथुममा हो, तर उनको परिवार सुनसरी बसाइँ सरेको थियो। उनले धान र मकै लगाएर खेतीकिसानी गरेको बताए। झापाको बिर्तामोड जाँदा काकाको सुपारी बगान र अन्य किसानको खेती देखेर प्रेरित भएपछि उनले १५ वर्षअघि १०० वटा बिरुवाबाट सुपारी खेती सुरु गरे। सुरुमा रोपिएका बिरुवा चार–पाँच वर्षपछि फल्न थालेको र त्यही फलबाट आफैँले बिरुवा उत्पादन गरेर खेती विस्तार गरेको उनले बताए। अहिले बगानमा झन्डै १,२०० बोट छन्।

सुरुमा रोपिएका बोटले हरेक वर्ष फल दिँदै आएका छन् भने बाँकी बोट हुर्किरहेका छन्। ती सुरुका बोटबाट अहिले वार्षिक १ लाख रुपैयाँभन्दा बढीको सुपारी बिक्री गर्ने गरेको कार्कीले बताए।

कम स्याहार, स्थिर खरिदकर्ता

बिरुवा रोप्दा केही मेहनत गर्नुपर्ने भए पनि त्यसपछि धेरै स्याहार गर्नुपर्दैन भन्ने कार्कीको अनुभव छ। वर्षमा एक पटक भैँसीको गोबरसँगै डीएपी र पोटास मल हालिन्छ, र बोटको फेदमा लगाइने चुनले कमिला र किराबाट जोगाउँछ। चुन, मललगायत खेतीमा वार्षिक करिब २० हजार रुपैयाँ खर्च हुने उनले बताए। बगानको रेखदेखका लागि उनले तलब दिएर एक जना कामदार राखेका छन्, बाँकी काम आफैँ गर्छन् र श्रीमती डम्बरकुमारी कार्कीले सघाउँछिन्।

बजारको चिन्ता नभएको उनको भनाइ छ। हरेक वर्ष व्यापारी बगानमै आएर बाली ठेक्कामा लिन्छन् र सुपारी पाकेपछि आफैँ टिपेर लैजान्छन्, उनीहरूमध्ये धेरै दमकबाट आउँछन्। साना व्यापारी खुद्रा किन्न आउँदा कहिलेकाहीँ उनले प्रतिकिलो ७० रुपैयाँमा थोरै परिमाणमा बेच्ने गरेका छन्।

धानसँग तुलना गर्दै कार्कीले एक बिघामा धान लगाएर धेरै मेहनत गर्दा पनि १ लाख रुपैयाँ आम्दानी गर्न नसकिने, तर सुपारी खेतीबाट राम्रो आम्दानी हुने बताए। पानी नजम्ने जुनसुकै जमिनमा यो खेती गर्न सकिने उनको भनाइ छ।

युवालाई सुझाव

कार्की बिहानदेखि बेलुकासम्म बगानमै समय बिताउँछन्। सुपारी खेती उनका लागि आम्दानीको माध्यम मात्र नभई दिन बिताउने र खुसी पाउने आधार पनि बनेको छ, र दिनभरि बगानमै आनन्दले बिताउन सकिने उनले बताए। व्यवसाय गर्न चाहने युवाले सुपारी खेती गर्न सक्ने, यसमा थोरै लगानी र धेरै मेहनत नचाहिने उनको सुझाव छ।