सात नेपाली विश्वविद्यालयमा नयाँ नेतृत्व नियुक्त

नेपाल सरकारले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसहित सातवटा विश्वविद्यालयमा नयाँ उपकुलपति नियुक्त गरेको छ र नियुक्त पदाधिकारीले जिम्मेवारी सम्हालिसकेका छन्। राष्ट्रिय समाचार समिति (रासस) को नाममा डिसी नेपालले प्रकाशन गरेको र थाहा खबरलगायतले सोही रूपमा प्रकाशन गरेको समाचारअनुसार, यी नियुक्ति 'विश्वविद्यालयका उपकुलपति छनोट तथा सिफारिससम्बन्धी एकीकृत कार्यविधि, २०८३' अन्तर्गत गरिएका हुन्। शिक्षा तथा खेलकुदमन्त्री एवं सहकुलपति सस्मित पोखरेलको अध्यक्षतामा गठित सिफारिस समितिले विज्ञको नेतृत्वमा उपसमिति बनाएर उपकुलपति छनोट गरेको थियो।

समाचारअनुसार नयाँ उपकुलपतिहरूले उच्च शिक्षामा सुधार गर्नुपर्ने, परीक्षाको नतिजा समयमै निकाल्नुपर्ने, शैक्षिक सत्र प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन गर्नुपर्ने र विश्वविद्यालयको भौतिक सम्पत्तिको संरक्षण गर्नुपर्ने छ। विश्वविद्यालयलाई थप व्यावहारिक, प्रविधिमैत्री र परिणाममुखी बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।

नयाँ उपकुलपतिहरूको परिचय

• त्रिभुवन विश्वविद्यालय: प्रा.डा. भोला थापाले करिब ३० वर्ष काठमाडौँ विश्वविद्यालयमा डिन, रजिस्ट्रार हुँदै चार वर्ष उपकुलपतिको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए। नर्वेको नर्वेजियन युनिभर्सिटी अफ साइन्स एन्ड टेक्नोलोजीबाट हाइड्रोलिक मेसिनरीमा बालुवाको क्षयीकरणसम्बन्धी विषयमा विद्यावारिधि गरेका उनीसँग जलविद्युत्सहित ऊर्जा अनुसन्धान र इन्जिनियरिङ शिक्षामा ज्ञान रहेको समाचारमा उल्लेख छ।
• सुदूरपश्चिम विश्वविद्यालय: बैतडीका किसनदत्त भट्ट इन्जिनियर हुन्। उनले हङकङबाट सहरी विकासमा स्नातकोत्तर र विद्यावारिधि गरेका छन्। सुदूरपश्चिम विश्वविद्यालयमा लामो समय अध्यापन गरेका उनी इन्जिनियरिङ अध्ययन संस्थानमा दुई कार्यकाल डिन रहेका थिए।
• मध्यपश्चिम विश्वविद्यालय: भक्तपुरका डा. राजन सुवाल वरिष्ठ स्ट्रक्चरल इन्जिनियर तथा प्राध्यापक हुन्। उनले यही विश्वविद्यालयमा अध्ययन गरेका थिए र यसको इन्जिनियरिङ सङ्कायको डिन रहेका थिए। उनी ख्वप इन्जिनियरिङ कलेजका संस्थापक प्राचार्य हुन्, जसको नेतृत्व उनले सन् २००१ देखि २००९ सम्म गरेका थिए।
• कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालय: लमजुङको राइनास नगरपालिकाका ऋषिराम कट्टेल कृषि अर्थशास्त्रका प्राध्यापक हुन्। उनीसँग करिब २० वर्षको शिक्षण, अनुसन्धान र विश्वविद्यालय प्रशासनको अनुभव छ। उनले विभागीय प्रमुख, एकेडेमिक काउन्सिल सदस्य र अनुसन्धान तथा विस्तार निर्देशनालयको निर्देशकको जिम्मेवारी निर्वाह गरेका छन् र उनका ५० भन्दा बढी अनुसन्धान प्रकाशन छन्।
• राजर्षि जनक विश्वविद्यालय: जनकपुरका प्रा.डा. श्याम नारायण लाभ त्रिभुवन विश्वविद्यालयका पूर्वप्राध्यापक, जलीय कृषि वैज्ञानिक र नीति अधिवक्ता हुन्। उनले माछाको पोषणबारे भारतबाट विद्यावारिधि गरेका छन्। फराक धारका अनुसार उनले धेरै लाइफटाइम अचिभमेन्ट अवार्ड र सन् २०१० मा 'नेपाल विद्याभूषण (क श्रेणी)' पदक पाएका छन्।
• पोखरा विश्वविद्यालय: भोजपुरका देवेन्द्र अधिकारीले भौतिकशास्त्रमा विद्यावारिधि गरेका छन् र महेन्द्र मोरङ क्याम्पसमा लामो समय अध्यापन गरेका थिए। उनी पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालय सेवा आयोगका अध्यक्ष थिए र त्रिभुवन विश्वविद्यालय तथा खुला विश्वविद्यालयमा काम गरेको अनुभव छ।
• पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालय: प्रा.डा. सुजनबाबु मरहट्ठा जनस्वास्थ्य विशेषज्ञ तथा चिकित्सा शिक्षा आयोगका पूर्वनिर्देशक हुन्। समाचारमा उनलाई महामारी विज्ञान र सङ्क्रामक रोग नियन्त्रण (विशेषगरी क्षयरोग र कोभिड-१९) का ज्ञाता भनिएको छ। राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय जर्नलमा उनका १०० भन्दा बढी अनुसन्धानमूलक लेख प्रकाशित छन्।

समाचारअनुसार उपकुलपतिहरूले विश्वविद्यालयको खस्किएको शाख उकास्न र शिक्षा तथा परीक्षा प्रणालीमा सुधार गर्न प्राथमिकता दिनुपर्ने छ।