इरानी गार्डको दाबी: हर्मुजमा दुई तेल ट्यांकर बारुदी सुरुङमा ठोक्किए, अमेरिका भन्छ मुख्य मार्ग खुला
इरानको रिभोलुसनरी गार्डले शनिबार हर्मुज जलडमरूमध्यमा दुईवटा तेल ट्यांकर बारुदी सुरुङमा ठोक्किएको जनाएको छ, जसको एक दिनअघि उसले एलएनजी बोकेको जहाजमा आगो लागेको बताएको थियो। अमेरिकी सेनाले मुख्य मार्गबाट बारुदी सुरुङ हटाइसकेको बताएको छ।
इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोर (IRGC) ले शनिबार, कात्तिक २८ गते (नोभेम्बर १४) हर्मुज जलडमरूमध्यमा समुद्री बारुदी सुरुङमा ठोक्किएपछि दुईवटा तेल ट्यांकरमा विस्फोट भई आगलागी भएको जनाएको छ। गार्डको नौसेनाका अनुसार ती जहाजले आफ्ना राडार र स्थान देखाउने प्रणाली बन्द गरेर अनधिकृत मार्ग हुँदै गोप्य रूपमा जलडमरूमध्य पार गर्न खोजेका थिए। इरानको सरकारी प्रसारण माध्यमबाट सार्वजनिक गरिएको वक्तव्यमा जहाजहरूको नाम वा उनीहरू कहाँबाट आएका हुन् भन्ने खुलाइएको छैन, तर तीमध्ये एउटा सुपरट्यांकर रहेको उल्लेख छ भनी रिपब्लिका र रातोपाटी अंग्रेजीले जनाएका छन्।
सङ्ख्यामा भने विवरण फरक छ। अल जजीराले इरानी अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै शनिबार तीनवटा तेल ट्यांकर बारुदी सुरुङमा ठोक्किएको जनाएको छ भने रिपब्लिका र रातोपाटी अंग्रेजीले गार्डको वक्तव्यमा दुईवटा भनिएको लेखेका छन्। यी सबै विवरण इरानी वक्तव्य र सरकारी सञ्चारमाध्यममा आधारित छन्।
यसअघि शुक्रबार, कात्तिक २७ गते (नोभेम्बर १३) गार्डको नौसेनाले तरल प्राकृतिक ग्यास (LNG) बोकेको ट्यांकर आफूले अनधिकृत र खतरनाक भनेको मार्गमा यात्रा गर्दा समुद्री बारुदी सुरुङमा ठोक्किएर विस्फोट भएको जनाएको थियो भनी द हिन्दूले लेखेको छ। अल जजीराले त्यसलाई आगो लागेको तरल ग्यास बोक्ने जहाजका रूपमा वर्णन गरेको छ।
फेब्रुअरीमा अमेरिकासँग युद्ध सुरु भएदेखि तेहरानले जलडमरूमध्य पार गर्न जहाजहरूले आफ्नो अनुमति लिनैपर्ने अडान राख्दै आएको र अनुमति नलिने जहाजमाथि आक्रमण गर्दै आएको रिपब्लिकाले उल्लेख गरेको छ। इरानी नौसेनाले जलडमरूमध्यको पूर्वतर्फको प्रतिबन्धित क्षेत्रमा अनुमतिबिना प्रवेश गर्ने ट्यांकरहरू बारुदी सुरुङमा ठोक्किएर आगोमा परिने चेतावनी दिएको अल जजीराले जनाएको छ। इरानी अधिकारीहरूका अनुसार अमेरिकाले इरानी बन्दरगाहमाथिको नौसैनिक नाकाबन्दी अन्त्य गर्ने र आर्थिक प्रतिबन्ध हटाउनेलगायतका मागहरू पूरा नगरेसम्म जलडमरूमध्य खुला हुनेछैन।
अमेरिकी सेनाले भने मुख्य ढुवानी मार्गहरूबाट बारुदी सुरुङ हटाइसकेको र जलमार्ग व्यावसायिक ढुवानीका लागि खुला रहेको बताएको छ। दुई पक्षका यी दाबी बाझिएका छन् र उपलब्ध रिपोर्टहरूले कुन सही हो भन्ने टुङ्ग्याउँदैनन्। अमेरिकाले इरानी बन्दरगाहहरूमाथि नौसैनिक नाकाबन्दी लगाएको र जलमार्ग प्रयोग गर्ने ट्यांकरहरूलाई सैन्य सहयोग दिइरहेको रिपब्लिकाले जनाएको छ।
शुक्रबार संयुक्त राष्ट्र संघको सुरक्षा परिषद्को बैठकमा मध्य पूर्व, एसिया र प्रशान्त क्षेत्रका लागि राष्ट्र संघका सहायक महासचिव खालिद खियारीले यो अवस्था नयाँ सामान्य बन्न दिन नहुने बताउँदै समुद्री नेभिगेसन पूर्ण रूपमा पुनःस्थापना गर्न आग्रह गरेको अल जजीराले उल्लेख गरेको छ। उनका अनुसार राष्ट्र संघको अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री संगठन (IMO) ले फागुन १७ गते २०८२ (मार्च १) देखि कात्तिक २५ गते (नोभेम्बर ११) सम्म हर्मुज र फराकिलो मध्य पूर्वमा जहाजहरू संलग्न १३६ वटा सुरक्षा घटनाको अभिलेख राखेको छ। ती मध्ये ३५ वटा अक्टोबरमा भएका थिए, जुन द्वन्द्व सुरु भएयता कुनै एक महिनाको सबैभन्दा बढी हो।
युनाइटेड किंगडम मेरिटाइम ट्रेड अपरेसन्स (UKMTO) को पछिल्लो प्रतिवेदनअनुसार जलडमरूमध्य हुँदै हुने ढुवानी युद्धपूर्वको स्तरभन्दा करिब ६५ प्रतिशतले कम छ। खियारीका अनुसार नेभिगेसनमा आएको अवरोधले ऊर्जा, ढुवानी र बीमाको लागत बढाएको छ र मुद्रास्फीतिलाई थप चर्काएको छ। द हिन्दूले भने ट्राफिकमा सुधार आएको र तनाव घट्ने अपेक्षाका कारण तेलको मूल्य घटिरहेको बेलामा पनि ट्यांकरहरूमाथि आक्रमण जारी रहेको उल्लेख गरेको छ।