बहराइनमा अमेरिकी राडारमाथि आक्रमण भएको विषयमा इरान र अमेरिकाको परस्पर विरोधी दाबी

मध्यपूर्वमा तनाव शुक्रबार, कात्तिक २७ गते २०८३ (नोभेम्बर १३, २०२६) मा झन् बढेको छ। इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्स (IRGC) ले बहराइनमा रहेको संयुक्त राज्य अमेरिकाको पूर्व-चेतावनी राडार प्रणाली ध्वस्त पारेको दाबी गरेको छ। IRGC ले यो आक्रमण इरानको दक्षिणी होर्मुजगान प्रान्तको सिरिकमा रहेको दूरसञ्चार टावरमा अमेरिकाले गरेको हवाई आक्रमणको बदलामा गरिएको जनाएको छ।

अल जजीराका अनुसार, IRGC ले यस कारबाहीलाई 'गम्भीर चेतावनी' भनेको छ, जसको उद्देश्य उसले हवाई उक्साहट र होर्मुज जलडमरूमध्यमा भइरहेको तेल तस्करी भनेका गतिविधिहरूलाई रोक्नु रहेको छ। IRGC ले थप चेतावनी दिँदै भनेको छ कि यस्ता उल्लङ्घन जारी रहेमा उसका एयरोस्पेस बलहरू कुनै सीमा बिना नै जवाफ दिन उच्च सतर्कतामा रहेका छन्। द गार्जियनका अनुसार, महिनौंयता इरानले अमेरिकी सैन्य प्रतिष्ठानमाथि गरेको यो पहिलो प्रत्यक्ष आक्रमण हो।

यसको विपरीत, संयुक्त राज्य अमेरिकाको सेन्ट्रल कमान्ड (CENTCOM) ले कुनै पनि राडार प्रणाली ध्वस्त नभएको भन्दै खण्डन गरेको छ। अल जजीरा र द गार्जियनले रिपोर्ट गरेअनुसार, CENTCOM ले अमेरिकी सेनाले दुईवटा इरानी आक्रमणकारी ड्रोन रोकेको बताएको छ; द गार्जियनका अनुसार ती ड्रोन बहराइनतर्फ जाँदै थिए। वासिङ्टनबाट रिपोर्टिङ गर्दै अल जजीराका एलन फिसरले अमेरिका र इरान दुवैको दाबी पुष्टि गर्न सकिएको छैन भनेका छन्। द हिन्दूका अनुसार, अमेरिकी सेनाले दक्षिणी इरान, विशेष गरी केश्म टापुमा हालै गरेका सीमित हवाई आक्रमणलाई रक्षात्मक र समुद्री यातायातमाथिका खतरा निस्तेज पार्ने उद्देश्यले गरिएको भनेर वर्णन गरेको छ।

होर्मुज जलडमरूमध्य द्वन्द्वको केन्द्रबिन्दु बनिरहेकाले अवस्था अस्थिर छ। द हिन्दूले उल्लेख गरेअनुसार, IRGC ले जलमार्ग बन्द भएको भने पनि अमेरिकी नौसेनाले व्यावसायिक जहाजहरूका लागि दक्षिणी मार्ग खोलेको र इरानी बन्दरगाहहरूमा 'कडा नाकाबन्दी' जारी राखेको बताएको छ। यूके मेरिटाइम ट्रेड अपरेसनले नोभेम्बरको पहिलो सातामा जलडमरूमध्यमा कम्तीमा छ वटा जहाजमाथि आक्रमण भएको जनाएको छ।

कूटनीतिक प्रयासहरू रोकिएको देखिन्छ। द हिन्दूका अनुसार, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले उपराष्ट्रपति जे.डी. भ्यान्सलाई इरानसँगको वार्ताबाट हटाएका छन् र अमेरिकाले सम्झौता चाहँदैन भनेका छन्; कतारको मध्यस्थतामा भएका प्रयासले कुनै सफलता दिन सकेनन्। यसैबीच, द गार्जियनका अनुसार, वरिष्ठ धर्मगुरुहरू रहेको इरानको 'एसेम्बली अफ एक्सपर्ट्स' ले देशको रक्षा सिद्धान्त र आणविक अप्रसार सन्धिको सदस्यताको समीक्षा गर्न आह्वान गरेको छ; अखबारका अनुसार यसले इरानलाई आणविक हतियार प्राप्त गर्न प्रयास गर्न धार्मिक अनुमति दिने बाटो खोल्न सक्छ। द गार्जियनले संयुक्त राष्ट्र संघको आणविक निरीक्षक निकायले इस्फाहानस्थित सुविधाको डिजाइन सम्बन्धी जानकारी र निरीक्षणमा पहुँच दिन इरानले निरन्तर अस्वीकार गरेकोमा चिन्ता व्यक्त गरेको पनि उल्लेख गरेको छ।

अल जजीराका तेहरानस्थित संवाददाता रेसुल सेर्दारले इरानले छिमेकी देशहरूमा रहेका अमेरिकी सैन्य सम्पत्तिमाथि आक्रमण जारी राख्ने हो कि भन्ने प्रश्न उठाउँदै त्यसले अर्को युद्धको लहर निम्त्याउन सक्ने बताएका छन्। द हिन्दूका अनुसार, इरानका चीफ अफ जनरल स्टाफ मेजर जनरल अली अब्दुल्लाहीले अमेरिका वा इजरायलबाट हुने कुनै पनि नयाँ 'गलत गणना' को जवाफ 'विनाशकारी प्रहार' बाट दिइने बताएका छन्।