प्राविधिक अवरोधहरूको शृङ्खलामा साइबर आक्रमण नभएको अमेरिकी अधिकारीहरूको दाबी
अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियो र राष्ट्रिय गुप्तचर निर्देशक जे क्लेटनले माइक्रोसफ्ट, एयरलाइन्स, बैंक र एनएसएमा देखिएका अवरोधहरू साइबर आक्रमण भएको कुनै प्रमाण नभएको बताएका छन्। सम्बन्धित संस्थाहरूले आन्तरिक प्राविधिक समस्यालाई कारण देखाएका छन्।
अमेरिकी अधिकारीहरूले हालका दिनहरूमा प्रविधि कम्पनी, एयरलाइन्स, बैंक र सरकारी निकायहरूमा देखिएका अवरोधहरू ह्याकर, अपराधी वा कुनै विदेशी राज्यको काम भएको प्रमाण नभएको बताएका छन्।
अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले मंसिर १ गते (नोभेम्बर १७) मंगलबार यी अवरोधहरू एकअर्कासँग वा कुनै दुर्भावनापूर्ण तत्त्वसँग जोडिएको "शून्य" जानकारी रहेको बताएको द हिन्दूले जनाएको छ। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग एसिया भ्रमणमा रहेका रुबियोले यी अलग-अलग घटनामध्ये कुनै पनि साइबर ह्याकर, अपराधी वा अर्को राज्यसँग सम्बन्धित भएको विश्वास गर्ने कुनै प्रमाण वा कारण सरकारसँग नरहेको बताए।
राष्ट्रिय गुप्तचर निर्देशक जे क्लेटनले मंगलबार सीएनबीसीको "क्लोजिङ बेल" कार्यक्रममा यी अवरोध साइबर आक्रमण नभएको र कुनै राज्यको समन्वित प्रयास पनि नभएको बताए। सरकारले यसबारे नजिकबाट हेरेको उनले थपे। फक्स बिजनेस नेटवर्कसँगको अन्तर्वार्तामा क्लेटनले अमेरिकी सरकारको विश्वासमा यी घटना सुरक्षा स्तरोन्नति गरिरहेका संस्थाहरूमा काम योजनाभन्दा लामो समय लाग्दा र अप्रत्याशित समस्या आउँदा भएका हुन् भनी बताएको द हिन्दूले उल्लेख गरेको छ।
उड्डयन, वित्त र सुरक्षा निकायहरूमा समस्या
अवरोधको शृङ्खला कात्तिक २६ गते (नोभेम्बर १२) बिहीबार सुरु भयो, जब माइक्रोसफ्टको इमेल र अन्य उपकरणहरू लाखौं कामदारका लागि ठप्प भए। द हिन्दूका अनुसार माइक्रोसफ्टले समस्यालाई अघिल्लो नेटवर्क क्षमता स्तरोन्नतिसँग जोडेको थियो भने सीएनबीसीका अनुसार कम्पनीले पछि जुलाईदेखि नै लुकेर रहेको, पत्ता नलागेको बगका कारण समस्या भएको बताएको थियो।
भोलिपल्ट देशभरका उडानहरू रोकिए, जसलाई द हिन्दूले सन् २००१ को सेप्टेम्बर ११ का आक्रमणपछिको सबैभन्दा लामो उडान रोक्ने आदेश (ग्राउन्ड स्टप) भनेको छ। सीएनबीसीका अनुसार अझै मूल कारणको छानबिन गरिरहेको फेडरल एभिएसन एडमिनिस्ट्रेशनले आंशिक रूपमा दक्षिणी अर्कान्सासमा सरकारी ठेकेदार एल३ह्यारिस टेक्नोलोजीजको रेखदेखमा भएको राउटर स्तरोन्नतिले आफ्नो टेलिकम्युनिकेसन नेटवर्कमा अत्यधिक चाप पारेको औंल्याएको छ।
कात्तिक ३० गते (नोभेम्बर १६) सोमबार धेरै ठूला वित्तीय संस्था र पैसा पठाउने सेवा जेल (Zelle) मा ग्राहकहरूले अनलाइन खातामा पहुँच पाउन कठिनाइ भएको बताएका थिए; द हिन्दूका अनुसार जेपी मोर्गन चेसमा देखिएको प्राविधिक समस्याको प्रभाव वित्तीय प्रणालीभर फैलिएको थियो। चेसले यसको कारण सफ्टवेयर बग रहेको र यो साइबरसँग सम्बन्धित नभएको बताएको छ। सीएनबीसीका अनुसार बैंकले सोमबार सेवा सामान्यभन्दा ढिलो हुनुको कारण परिसरभित्रै (अन-प्रिमाइस) रहेका हार्डवेयर प्रणालीको सफ्टवेयर बग भएको जनाएको थियो। सोही दिन युनाइटेड एयरलाइन्सले उडान छुट्ने समय केही समय ढिलो गराएको आन्तरिक प्रणाली अवरोध समाधान गरिएको जनाएको थियो।
मंसिर १ गते (नोभेम्बर १७) मंगलबार राष्ट्रिय सुरक्षा एजेन्सी (एनएसए) ले वर्गीकृत जानकारी आदानप्रदान गर्न प्रयोग गर्ने आन्तरिक सञ्जाल अफलाइन भयो; एजेन्सीले यसको कारण निर्धारित नियमित मर्मतसम्भार भएको बताएको छ। सीएनबीसीका अनुसार एप्पलले आफ्ना केही उत्पादन ठप्प वा समस्याग्रस्त भएको पुष्टि गर्दै आन्तरिक अपडेटलाई कारण देखाएको छ।
पारदर्शिताको चिन्ताबीच सांसदहरूद्वारा ब्रिफिङको माग
द हिन्दूका अनुसार यी अवरोधपछि ट्रम्पका मित्र र विरोधी दुवैले ह्वाइट हाउसले के भइरहेको छ भन्नेबारे स्पष्टीकरण दिनुपर्ने बताएका छन्। म्यानिलामा चेसको अवरोधबारे सोधिँदा ट्रम्पले संस्था ठूला र शक्तिशाली हुँदा "यस्ता कुरा हुन्छन्" भन्दै चिन्तालाई महत्त्व दिएनन्।
सीएनबीसीका अनुसार हाउस अल्पमत नेता हकिम जेफ्रिजले मंगलबारको पत्रकार सम्मेलनमा दुर्भावनापूर्ण गतिविधि भएको निष्कर्ष निकाल्न अहिले निकै हतार हुने स्वीकार गर्दै प्रशासनले क्यापिटल हिलमा आएर चालिने कदमबारे जानकारी दिनुपर्ने बताए। भर्जिनियाका डेमोक्रेटिक सिनेटर मार्क वार्नरले मंगलबार यी घटनालाई उदाहरण बनाउँदै कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) सुरक्षा विधेयकको पक्षमा तर्क गरे।
विज्ञहरूले स्तरोन्नतिको दबाबतिर औंल्याए
सीएनबीसीका अनुसार कृत्रिम बुद्धिमत्ताको सहयोगमा व्यवसायहरूले पहिलेभन्दा बढी सफ्टवेयर कमजोरी सुधारिरहेका र पुराना प्रणाली अद्यावधिक गरिरहेका छन्, जसले सूचना प्रविधि र सुरक्षा टोलीहरूमा दबाब परेको प्यालो आल्टो नेटवर्क्सको युनिट ४२ का सैम रुबिनले बताएका छन्। साइबर सुरक्षा कम्पनी क्राउडस्ट्राइकका सहसंस्थापक दिमित्रि अल्पेरोभिचले एनपीआरसँग यी घटनाहरू एकअर्कासँग जोडिएको वा साइबर अपराधसँग सम्बन्धित भएको कुनै प्रमाण नदेखेको बताए। कृत्रिम बुद्धिमत्ताले नयाँ कमजोरी भेट्दा धेरै संस्था अहिले प्रणाली स्तरोन्नतिको बीचमा रहेको र त्यस्तो अद्यावधिकका क्रममा समस्या आउन सक्ने उनको भनाइ थियो।