बेमौसमी असिना र वर्षाले देशभर बालीनालीमा क्षति
नेपालभर अचानक आएको असिना र भारी वर्षाले पाक्न लागेको धानबालीमा क्षति पुर्याएको छ, जसले पूर्वी जिल्लाका किसानहरूलाई आफ्नो बाली भित्र्याउने चिन्तामा पारेको छ।
नेपालका विभिन्न जिल्लाका किसानहरूले बुधबार, कात्तिक २५ गते २०८३ (नोभेम्बर ११) मा देशका केही भागमा आएको अचानकको भारी वर्षा र असिनाका कारण पाक्न लागेको धानबालीमा ठूलो क्षति पुगेको बताएका छन्। भाइटीका मनाइरहेका धेरैका लागि यो बेमौसमी मौसमले कृषि समुदायलाई आफ्नो बालीको भविष्यप्रति चिन्तित बनाएको छ।
जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार, यस घटनाका क्रममा काठमाडौंमा ३१.२ मिलिमिटर वर्षा मापन गरिएको छ। बीबीसी न्यूज नेपालीका अनुसार मौसमविद्हरूले यो अचानकको वर्षालाई माथिल्लो वायुमण्डलमा चिसो पश्चिमी वायु र स्थानीय आर्द्रतायुक्त हावाबीचको अन्तरक्रियाका रूपमा व्याख्या गरेका छन्। सामान्यतया डिसेम्बर महिनाबाट नेपालमा पश्चिमी वायु सक्रिय हुने भए पनि, मौसमविद्हरूले हालको प्रणाली क्षणिक रहेको र छिट्टै कमजोर हुने बताएका छन्।
कृषिमा प्रभाव
कृषिमा परेको प्रभाव पूर्वी जिल्लाहरूमा विशेष गरी गम्भीर देखिएको छ। संखुवासभामा किसानहरूले हावा र असिनाको संयोजनले पाकेको धान र कोदो बाली ढालेको बताएका छन्। गोरखापत्रका अनुसार खाँदबारी नगरपालिकाका स्थानीय बासिन्दाहरूले केही क्षेत्रमा बाली पूर्ण रूपमा नष्ट भएको बताएका छन्, जसमा एक किसानले राम्रो उत्पादन हुने अपेक्षा गरिएको खेत नै सखाप भएको उल्लेख गरेका छन्। जिल्लाको कृषि ज्ञान केन्द्रले क्षतिको विवरण प्राप्त भइरहेको र तिहारको सार्वजनिक बिदा सकिएपछि औपचारिक मूल्यांकन सुरु गरिने जनाएको छ।
भोजपुर र इलाममा पनि यस्तै चिन्ता व्यक्त गरिएको छ। अनलाइनखबरका अनुसार भोजपुरका किसानहरू थप आँधीबेहरी आउन सक्ने सम्भावनाले चिन्तित छन्, जसले गर्दा खेतमा काटेर सुकाउन राखिएको अन्न थप नष्ट हुन सक्छ। इलाममा, नेपाल भ्युजले जनाएअनुसार असिनाले अलैंची बालीलाई केही राहत दिए पनि, भित्र्याउन तयार भएको धानबालीमा भने उल्लेखनीय क्षति पुर्याएको छ, जसले गर्दा धेरै किसानहरू मिहिनेतको फल गुमाउनुपर्दा निराश बनेका छन्।
सुधारको सम्भावना
तत्कालको क्षति भए तापनि, जल तथा मौसम विज्ञान विभागले आगामी दिनहरूका लागि थप आशावादी दृष्टिकोण प्रस्तुत गरेको छ। मौसमविद् सञ्जीव अधिकारीले बिहीबार, कात्तिक २६ गते २०८३ (नोभेम्बर १२) देखि मौसममा सुधार आउने संकेत गरेका छन्। अधिकारीहरूले यो प्रणाली लामो समयसम्म वर्षा हुने संकेत नभएको र छिट्टै किसानहरूले आफ्नो बाली भित्र्याउन अनुकूल वातावरण बन्ने बताएका छन्। हालैको मौसमी घटना तीव्र भए तापनि, विज्ञहरूले यो लामो समयसम्म रहने मौसमी परिवर्तन नभई एक स्थानीय र अस्थायी वायुमण्डलीय घटना मात्र भएको बताएका छन्।